Prijsstabiliteit als fundament
Volgens Van Overtveldt, die voorzitter is van de begrotingscommissie en coördinator in de commissie voor Economische en Monetaire Zaken (ECON), moet prijsstabiliteit het onbetwiste fundament blijven van het ECB-beleid.
De recente daling van de inflatie is positief, maar geen reden tot zelfgenoegzaamheid. “De recente afkoeling van de inflatie is welkom, maar in een wereld vol geopolitieke spanningen, volatiele energiemarkten en wisselkoersonzekerheid is waakzaamheid cruciaal. De ECB moet zich blijven focussen op haar kerntaak en klaarstaan om kordaat op te treden bij inflatiedruk”, aldus Van Overtveldt.
Het rapport benadrukt dat monetair beleid voorzichtig en datagedreven moet blijven, met bijzondere aandacht voor risico’s die voortvloeien uit geopolitieke ontwikkelingen en verstoringen in handel en energievoorziening.
Onafhankelijkheid mét verantwoording
Een tweede kernpunt in het rapport is de politieke onafhankelijkheid van de ECB. Die onafhankelijkheid is een hoeksteen van economische stabiliteit, zeker nu centrale banken wereldwijd onder druk staan.
“De onafhankelijkheid van de ECB is geen technisch detail, maar een fundament van economische stabiliteit. Tegelijk gaat onafhankelijkheid hand in hand met verantwoording. Meer transparantie en duidelijkere communicatie zijn noodzakelijk om het publieke vertrouwen én de democratische legitimiteit te versterken”, zegt Van Overtveldt.
Het rapport roept de ECB op om haar besluitvorming transparanter en begrijpelijker te maken voor burgers en beleidsmakers, en haar verantwoordingsplicht tegenover het Europees Parlement te versterken.
Waakzaamheid voor financiële risico’s
Het verslag legt ook sterk de nadruk op financiële stabiliteit. Steeds meer financiële activiteiten verschuiven naar de niet-bancaire sector en naar crypto-activa, wat nieuwe risico’s met zich meebrengt. Ter illustratie: de activa van de niet-bancaire financiële sector (NBFI’s) vertegenwoordigen meer dan 50% van alle activa wereldwijd. In de Europese Unie is die sector 20% groter dan de klassieke bancaire sector.
“Monetaire stabiliteit en financiële stabiliteit zijn onlosmakelijk verbonden. We moeten alert blijven voor risico’s buiten het traditionele bankwezen, onder meer in de schaduwbanksector en bij crypto-activa”, stelt Van Overtveldt.
Daarnaast onderstreept het rapport het belang van gezonde overheidsfinanciën als noodzakelijke aanvulling op het monetair beleid.
Terug naar de basis van monetair beleid
De centrale boodschap van het rapport is een oproep om terug te keren naar de kernopdracht van de ECB: het bewaken van de stabiliteit van de munt.
“Monetaire en financiële stabiliteit zijn als elektriciteit of schoon water: hun belang wordt pas echt duidelijk wanneer ze wegvallen. Goed monetair beleid voorkomt dat geld zelf een bron van economische instabiliteit wordt”, besluit Van Overtveldt.